ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ: ΑΓΩΝΑΣ ΚΑΙ ΑΓΩΝΙΑ

Ψήγματα πόθου ελευθερίας τη συναντούμε, βεβαίως και στα «άλογα ζώα», αλλά αυτή βιώνεται απ’ αυτά ως ένστικτο επιβίωσης και μόνο…

Και τούτο γιατί ελευθερία δεν είναι μόνο η απουσία εξωτερικών πιέσεων, καταναγκασμών και περιορισμών, νοούμενη ως εθνική, κοινωνική, πολιτική, θρησκευτική, κλπ.

Απαραίτητες, βεβαίως, και τούτες οι μορφές της, για την κατάκτηση των οποίων γράφτηκαν υπέροχες σελίδες ηρωισμού, αυτοθυσίας και υπέρβασης του ανθρώπινου μέτρου, κατά πάντα άξιες μνήμης, τιμής και μιμήσεως …

Αν παραμείνει, όμως, κανείς στην εξωτερική λεγόμενη ελευθερία, κινδυνεύει σήμερα να θεωρηθεί κουραστικός και αναχρονιστικός καθώς κανείς ορατός εχθρός δεν φαίνεται να την απειλεί!

Η διακήρυξη, μάλιστα, του Αθηναίου Ξενοφώντα, ότι «θα προτιμούσε την ελευθερία περισσότερο απ’ όσα έχει αγαθά και άλλα πολλαπλάσια» ελάχιστους θα έβρισκε υποστηρικτές, ενώ στα αυτιά των περισσότερων θα ηχούσε παράξενα..

Μπορεί η ατομική ελευθερία να αποτελεί προϋπόθεση για την ατομική πρόοδο και ευημερία, μπορεί η κοινωνική ελευθερία να συμβάλλει καθοριστικά στην κοινωνική πρόοδο και συνοχή, μπορεί η εθνική ελευθερία ν’ αποτελεί το αναγκαίο υπόβαθρο για την ατομική και κοινωνική, αλλά για όλα αυτά, για την κατάκτηση, την διασφάλιση και τη διεύρυνσή τους προαπαιτούμενο είναι μια άλλη μορφή ελευθερίας, η εσωτερική, η ελευθερία του ήθους και της υπεύθυνης επιλογής.

Εσωτερική ελευθερία δεν είναι παρά η κατάσταση εκείνη κατά την οποία ο άνθρωπος όχι ως βιολογικό ον, αλλ’ ως πρόσωπο, σκέφτεται και ενεργεί χωρίς κανένα εσωτερικό καταναγκασμό, χωρίς φοβίες και εξαρτήσεις, οι πράξεις και οι επιλογές του οποίου χαρακτηρίζονται από γνώση και ευθύνη!

Κατά τη Βιβλική παράδοση, γνώση και ευθύνη διέπουν το «κατ’ εικόνα» και σταθμίζουν το «καθ’ ομοίωση» του ανθρώπου. Το προπατορικό αμάρτημα είναι η πρώτη στην ιστορία του ανθρώπινου γένους αποτυχημένη επιλογή, συνέπεια της εσωτερικής ανελευθερίας.

Ο άνθρωπος γνώριζε τις συνέπειες της επιλογής του, δεν επέλεξε, όμως, ελεύθερος, αλλά σκοτισμένος από το πάθος του εγωισμού και της φιλοδοξίας! Γι’ αυτό και κρύφτηκε φοβισμένος…

Αλλ’ ο πραγματικά ελεύθερος άνθρωπος παραμένει ελεύθερος και στο σκοτεινότερο κελλί της φυλακής του και αντιμετωπίζει το θάνατο χαρούμενος, τραγουδώντας το τραγούδι του νικητή!

Αυτή η εσωτερική ελευθερία δημιούργησε τους μάρτυρες, τους ήρωες και τους αγωνιστές της εθνικής, κοινωνικής και πολιτικής ελευθερίας.

Όταν ο Περίανδρος ο Κορίνθιος ρωτήθηκε τι είναι ελευθερία, απάντησε «αγαθή συνείδησις», που προέρχεται από την αίσθηση της εσωτερικής πληρότητας και ηθικής καταξίωσης, ως αποτέλεσμα ενός νικηφόρου καθημερινού αγώνα.

Γιατί η εσωτερική ελευθερία είναι μια νίκη, αλλά μια νίκη καθημερινή, που κατακτιέται ύστερα από ένα καθημερινό αγώνα, μια διαρκή πάλη… Μια πάλη που δεν σχετίζεται με εξωτερικούς εχθρούς, με δυνάμεις που μας περιβάλλουν και φανερά μας απειλούν, με κοινωνικές ή οικονομικές αντιξοότητες..

Πρόκειται για τον πιο δύσκολο και σημαντικό αγώνα, τον αγώνα ενάντια με τον εαυτό μας, τα πάθη μας, τις αδυναμίες μας, τις ορμές μας, τις φοβίες μας, τα κακώς νοούμενα συμφέροντά μας.

Πρόκειται, όμως, και για ένα αγώνα για διατήρηση της αυτονομίας και της αυθυπαρξίας της προσωπικότητάς μας μέσα σε μια κοινωνία ισοπεδωτικά μαζική και έντονα αλλοτριωτική.

Ο εορτασμός της 36ης επετείου της φοιτητικής εξέγερσης του Πολυτεχνείου ίσως πρέπει να γίνει αφορμή, ώστε η καθεμία και ο καθένας να βιώσει εσωτερικά το δικό του «Πολυτεχνείο» και να μετατρέψει την ψυχή του σε έπαλξη αντίστασης ενάντια σε κάθε μορφής αποπροσανατολισμό, ενάντια σε καθένα, που επιχειρεί να αλώσει το είναι του, να κάμψει τις ηθικές αντιστάσεις του, να κατευθύνει τις επιλογές του και να υποδουλώσει  το πνεύμα του!

Η ηθική ελευθερία είναι το πνευματικό μας οξυγόνο! Ας το διεκδικήσουμε! Γιατί μόνο μ’ αυτό μπορούμε να μετουσιώσουμε τα πάθη, τις αδυναμίες και τα ελαττώματά μας σε φως, μόνο μ’ αυτό μπορούμε να γίνουμε, να είμαστε και να λεγόμαστε Άνθρωποι!

 

† Ο ΣΥΡΟΥ ΔΩΡΟΘΕΟΣ Β΄


Εκτύπωση   Email