«Αυτάρκης γαρ η πόλις, το δε δούλον ουκ αύταρκες»

Όλοι, άλλος λίγο, άλλος πολύ, βρισκόμαστε σε μια κατάσταση διαρκούς αβεβαιότητας, βιώνουμε την αίσθηση ενός απροσδιόριστου φόβου, ζούμε το σήμερα   σαν ενοχή και αντιμετωπίζουμε το αύριο σαν απειλή…

Σαν απειλή για τον τρόπο ζωής μας, σαν ανατροπή των «βολικών» συνηθειών μας, σαν στέρηση της ελευθερίας μας να θέλουμε και να μπορούμε να αποκτήσουμε τα πάντα…

Νοιώθουμε, ενίοτε, και θιγμένη  την εθνική μας αξιοπρέπεια, πληροφορούμενοι από τα ΜΜΕ πώς μας αντιμετωπίζουν και μας σχολιάζουν οι Ευρωπαίοι εταίροι μας, τόσο που να επαναλαμβάνουμε, όπως ο Απόστολος Παύλος, με την ίδια πίκρα το «θέατρον εγεννήθημεν εν τω κόσμω»!

Αλλά, έχει ιστορικά αποδειχθεί ότι κάθε κρίση μπορεί να αποτελέσει αφετηρία για ανανέωση και ένα νέο ελπιδοφόρο ξεκίνημα.

Ευτυχώς, ή δυστυχώς, η πατρίδα μας έχει γνωρίσει και χειρότερες κρίσεις, όπως αυτή του 1897, ένα ακριβώς χρόνο μετά τη διεξαγωγή των πρώτων στη νεώτερη ιστορία Ολυμπιακών Αγώνων.

Ήταν τότε, που μετά το «δυστυχώς επτωχεύσαμεν» του Χαρίλαου Τρικούπη και την ταπεινωτική ήττα του επισυμβάντος Ελληνοτουρκικού πολέμου, επιβλήθηκε στην Ελλάδα καθεστώς Διεθνούς Οικονομικού Ελέγχου, κατά το οποίο εκπρόσωποι των δανειστριών χωρών ανέλαβαν τη διαχείριση βασικών οικονομικών πόρων της Ελλάδος.

Αλλ’ ήταν ακριβώς τότε, που πραγματοποιήθηκε η «προφητεία» του Παλαμά, όπως την διατύπωσε στο «Δωδεκάλογο του γύφτου»

«και μην έχοντας πιο κάτου άλλο σκαλί
να κατρακυλήσεις πιο βαθιά
στου Κακού τη σκάλα,
για τ’ ανέβασμα ξανά που σε καλεί
θα αιστανθείς να σου φυτρώσουν, ω χαρά!
τα φτερά,
τα φτερά τα πρωτινά σου τα μεγάλα!»

Το ταπεινωμένο έθνος ανασύνταξε τις δυνάμεις του, ενεργοποίησε τις δυνατότητές του, επιστράτευσε το ανθρώπινο δυναμικό του και ύστερα από 15 χρόνια διπλασιάστηκε με τους νικηφόρους Βαλκανικούς πολέμους…

Κάθε κρίση, βεβαίως, έχει τις δικές της ιδιομορφίες, τις δικές της γενεσιουργές αιτίες…. Αναγκαία, όμως, και επαρκής συνθήκη για το «ανέβασμα» είναι να «φυτρώσουν τα φτερά τα πρωτινά», η επανασύνδεση με τα ζώπυρα της ελληνικής στάσης ζωής, η επιστροφή στις ζείδωρες πηγές της Ελληνορθόδοξης παράδοσής μας.

Το ζητούμενο σήμερα είναι η αυτάρκεια! Μια λέξη-κλειδί, που χαρακτηρίζει τον ελληνικό τρόπο ζωής, όχι με την έννοια του «έχω ό, τι χρειάζομαι», αλλά με τη σημασία του ότι «έχω επίγνωση του ορίου των αναγκών μου», ότι «απλώνω τα πόδια μου μέχρι πού φτάνει το πάπλωμα», κατά πώς λέει η πείρα του θυμόσοφου λαού μας.

Και είναι αναντίρρητο το γεγονός ότι, παρασυρμένοι από την καταιγίδα του καταναλωτισμού και αιχμαλωτισμένοι από τα δίχτυα της διαφήμισης, χάσαμε την έννοια του μέτρου στις επιθυμίες μας.

Θελήσαμε να έχουμε όλο και περισσότερα, για να καταξιωθούμε σε μια κοινωνία που ταυτίζει το «έχειν» με το «είναι»... Για να τα αποκτήσουμε θυσιάσαμε τον αληθινό εαυτό μας, αλλοτριωθήκαμε, αποξενωθήκαμε από το Θεό, τη φύση, τον εαυτό μας και το συνάνθρωπό μας, μαζοποιηθήκαμε, εκμεταλλευθήκαμε κάθε ευκαιρία, θεμιτή και αθέμιτη, για να αποκτήσουμε αγαθά ή υπηρεσίες, γιατί έτσι μας είπαν ότι θα γίνουμε ευτυχισμένοι…

Και τώρα, πληρώνουμε το λογαριασμό… Ένα λογαριασμό πολύ ακριβό, που μεταφράζεται σε οικολογική καταστροφή, ενεργειακή, οικονομική, κοινωνική και εθνική κρίση!

Κυρίως εθνική, γιατί όπως διαπίστωσε ο οξυνούστατος Αριστοτέλης «το δούλον ουκ αύταρκες», οι δούλοι δεν είναι αυτάρκεις, και το αντίθετο, όσοι δεν είναι αυτάρκεις δεν είναι ελεύθεροι, αλλά υποχείρια των  εξαρτήσεών τους…

Μέσα στη θύελλα, όμως, των οικονομικών μέτρων, των περικοπών, των αλλαγών, των υποσχέσεων και των διαψεύσεων, «στώμεν καλώς»!

Γιατί

Πολλά δε θέλει ο άνθρωποςν
α 'ν' ήμερος, να 'ναι άκακος,
και να ‘ν’ ευτυχισμένος:
λίγο φαΐ , λίγο κρασί,
Χριστούγεννα κι Ανάσταση! (Ελύτης)

 

† Ο ΣΥΡΟΥ ΔΩΡΟΘΕΟΣ Β΄


Εκτύπωση   Email